Salaam Bombay (1988 Movie)

ઘણા ઓછા મુવીઝ એવાં બને છે જે જોયાં પછી પલભર ખુરશી છોડવાનું મન જ ન થાય.બસ ઘડીભર ખુરશી પકડીને  ખાલી સ્ક્રીન સામે તાકી રહેવાનું મન થાય.૧૯૮૮માં રીલીઝ થયેલું સલામ બોમ્બે એવું જ મૂવી છે.ફિલ્મની દરેક પળ ક્લાઇમેક્સ જેવો રોમાંચ આપી જાય છે.ફિલ્મના ડાયરેક્ટરની કથા કહેવાની રીતને દાદ દેવી પડે.દરેક નાની નાની વિગતોનુ એટલું ચોક્કસાઇથી વર્ણન થયેલું છે કે જાણે સામે જ બધું વાસ્તવિકતામાં આવું બની રહ્યું છે.
ફિલ્મનો નાયક ક્રિષ્ના ,૧૦-૧૨ વર્ષનો છોકરો માત્ર ૫૦૦ રુપિયા કમાવા માટ બોમ્બે આવે છે અને કેવા કેવા કામ એને કરવા પડે છે અને એ દરમ્યાન કેવા કેવા લોકો મળે છે એની આ કથા છે.ક્રિષ્નાનુ લક્ષ્ય માત્ર ૫૦૦ રુપિયા કમાઇને પોતાના ગામ પાછા ફરવાનું છે.ફિલ્મનું દરેક કેરેક્ટર મજબૂત છે.એક વેશ્યા છે જેને એક બાળકી છે અને તેની સાથે રમવા માટે એની માતા પાસે સમય નથી.એ બાળકીનો બાપ વેશ્યાઓનો દલાલ છે.ડ્ર્ગ વેચતા વેચતા ખુદ નશાની માયાજાળમાં ફસાયેલો ચિલમ છે. પૈસા લઇને અભણ લોકોને પત્ર લખી આપતો યુવાન છે.આ યુવાન એટલે યુવા વયનો ઈરફાન ખાન.મુંબઇની ગલીઓમાંથી પકડેલા ગુનેગાર બાળકો છે.સવારના ચા પાઉં માટે સબળતા લોકો છે.રોજ જીવાતું મૃત્યુ છે. અને બધા પાત્રોને એવી આશા છે કે એક દિવસ જીંદગી સારી બનશે.ફિલ્મનું દરેક કેરેક્ટર કોઇને કોઈ માયાજાળમાં ફસાયેલું છે છતાંય જીન્દાદિલ છે.ઘણી પળ એવી છે જેમાં કોઇ જ સંવાદ નથી માત્ર બેકગ્રાઉન્ડમાં ચાલીની રોજબરોજની જીન્દગીમાં થતા અવાજ છે. નળમાંથી ટીપ ટીપ કરતી પાણીની બુંદોનો અવાજ છે. બાળકોની ચિચિયારીઓ છે,ઝઘડામાં બોલાતી ગાળો છે.,ગુસ્સો છે,લાચારી છે.ગાલને ભીંજવતા ખારા આંસુ છે.મૂંગી ચીસો છે.વિચારવા  પર મજબૂર કરી નાખે અને રુવાંટા ઊભા કરી દે એવા દિલધડક દ્રશ્યો છે.બહુ ઓછા ડાયરેક્ટર એવાં હોય છે જે તમને સ્ક્રીન પર પણ ગંધ સુગંધનો અહેસાસ કરાવી શકે.કોઇ કથાને અને એમાં આવતા પાત્રોની જીવનકથાનુ બારીકાઇથી વર્ણન કરવા માટે ખરેખર ટેલેન્ટ જોઈએ .
કોઇની જીંદગી એવી પણ હોય શકે કે જે હમેશા દુઃખ ,વેદના અને લાચારીની ઊંડી ખીણમાં ધકેલાઈ ગઇ હોય.અને જેટલી પણ વાર એ ખીણની બહાર નીકળીને આનંદની એકાદ પળ ચોરવાની કોશિશ કરે કે પાછા એ જ ખીણના અંધકારમાં ગરકાવ થઇ જાય.ક્રિષ્નાની હિંમતની પણ દાદ દેવી પડે જે પોતે ખુદ પોતાની મુસીબતો સંભાળતા સંભાળતા બીજા કેટલાયની જીંદગી સંભાળવાની કોશિશ કરે છે.
છેલ્લે એટલું જ કહેવાનું કે મૂવી મનોરંજન માટે નથી .વાસ્વિકતાને ઘણું જ નજીક છે અને ક્લાઇમેક્સ પણ મુવીને અંધારી ખીણમા ફેંકી દે એવો છે.

સલામ બોમ્બે,સલામ મીરા નાયર!!!!